Geoinformatyka >> Historia

Geoinformatyka zajmuje się sposobami gromadzenia, przechowywania, analizowania i przedstawiania danych związanych z ziemską czasoprzestrzenią, przy wykorzystaniu odpowiedniej technologii informacyjnej. Chodzi o informacje o samej Ziemi i o obiektach, zjawiskach oraz procesach zachodzących na i pod powierzchnią Ziemi.

Źródło definicji: Komisja Geoinformatyki PAU

Katedra Geologii Podstawowej na Wydziale Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego w Sosnowcu od ponad 15 lat prowadzi prace naukowo-badawcze nad rozwojem kartografii geologicznej i geosynoptycznej z wykorzystaniem systemów informacji geoprzestrzennej typu GIS (ang. Geographic Information System). Celem badań było i jest wypracowanie i ciągłe udoskonalanie modelu wprowadzania, gromadzenia, przetwarzania, a szczególnie przedstawiania (wizualizacji) danych przestrzennych (dwu-, trój- i czterowymiarowych) na ekranie komputera i wielkoformatowych wydrukach map.

Inicjatorem i merytorycznym opiekunem prac w zakresie nowoczesnych metod w kartografii geologicznej jest Prof. dr hab. Stanisław Ostaficzuk, absolwent Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego, związany z Uniwersytetem Śląskim stałą posadą od 1 kwietnia 1993 roku do 30 września 2008 roku. Profesor rozpoczął prace w zakresie nowoczesnej kartografii geologicznej i geosynoptycznej na początku lat 90-tych XX wieku (Ostaficzuk 1993). Jego dalsza praca naukowo-badawcza obejmowała szerokie spektrum zagadnień, a w tym min. metody inowacyjnej kartografii geologicznej. Dowodem na to są liczne publikacje, a najważniejsze z nich zostały zawarte w zwartych wydawnictwach dotyczących tematu Neogeodynamica Baltica IGCP Proj. 346 (Tech. Poszukiw. Geol., 3/1995, 1/1999) oraz przedstawione na mapach z komentarzem (Garetsky i in., 2001). W ostatnich latach Profesor rozwijał metody badawcze dotyczące znaczenia wysokościowego modelu terenu w kartografii geologicznej (Ostaficzuk, 2003). Krokiem milowym w wieloletnich działaniach Prof. Ostaficzuka w zakresie nowoczesnych metod stosowanych w kartografii geologicznej były warsztaty naukowe „Innovative Applications of GIS into Geological Cartography” pod auspicjami NATO Science Programme zorganizowane w dniach 24-26 listopada 2003 w Kazimierzu Dolnym we współpracy z Polską Akademią Nauk i Narodową Akademią Nauk Białorusi. W spotkaniu aktywnie uczestniczyło 29 specjalistów z zakresu kartografii geologicznej z czterech kontynentów. Dodatkowo w na spotkanie zostali zaproszeni przedstawiciele samorządów lokalnych i Państwowego Instytutu Geologicznego.

Podstawowym tematem warsztatów były nowoczesne metody stosowane w kartografii geologicznej do usprawnienia produkcji map geologicznych i związanych z nimi baz danych oraz metody przekazu informacji geologicznych dla szerokiego grona odbiorców. Uczestnicy w swych wystąpieniach i dyskusji zgodnie reprezentowali wspólne stanowisko w zakresie pięciu zagadnień dotyczących:

• kartografii geologicznej dla szerokiego grona odbiorców,
• wypracowania standardów w nowoczesnej kartografii geologicznej,
• wymiany informacji w zakresie najnowszych osiągnięć w kartografii geologicznej,
• sposobów informowania opinii publicznej o zjawiskach geologicznych mających decydujący wpływ na gospodarkę wodną, gospodarkę złożami, ochronę środowiska i naturalne zagrożenia takie jak trzęsienia ziemi czy osuwiska.

Jesienią 2005 roku nakładem wydawnictwa Springer w ramach serii NATO Sciences Publications ukazała się książka „The Current Role of Geological Mapping in Geosciences” pod redakcją Prof. Stanisława Ostaficzuka (Ostaficzuk, 2005) podsumowująca wyniki spotkania i prezentująca szeroki zakres prac badawczych w zakresie nowoczesnych metod w kartografii geologicznej.

Równocześnie z pracami naukowo-badawczymi w zakresie innowacyjnej kartografii geologicznej prowadzone są liczne prace licencjackie i magisterskie wykonywane na specjalistycznym sprzęcie i oprogramowaniu Katedry, a pracownicy przygotowują nowoczesne, wykorzystujące współczesne metody wizualizacji geologicznej, materiały dydaktyczne.

Pod opieką Profesora Stanisława Ostaficzuka wykonano 5 prac doktorskich. W wszystkich tych pracach do rozwiązania problemu badawczego wykorzystano nowoczesne metody kartografii geologicznej i/lub odpowiednie technologie informacyjne.

Zobacz także:
Mapy analogowe
Mapy cyfrowe
Geoinformatyka
   Historia
   Publikacje
     > 2003
     1993-2002
   Programy